Innovaties in de financiële sector | FinanceInnovation
advert

Zo maken we maatschappelijk verantwoord incasseren haalbaar

Het effect van schulden zijn groot. Niet alleen voor personen en gezinnen, zoals de toeslagenaffaire laat zien, maar ook voor bedrijven. Dat zullen we binnenkort ondervinden wanneer de coronamaatregelen verder worden opgeheven, steunpakketten geheel of gedeeltelijk wegvallen en uitgestelde betalingen voor huur, kredieten en belastingen weer opgepakt moeten worden. Aansluitend op de maatschappelijke en politieke discussie over de bestaande praktijk om vorderingen te innen, zoeken ook partijen binnen de branche naar manieren om het anders aan te pakken. Toch keert steeds weer de vraag terug: is maatschappelijk verantwoord incasseren echt haalbaar? Ja, is onze vaste overtuiging. Daarvoor zijn er twee belangrijke vereisten: zorgen dat de schuldenproblematiek zo vroeg mogelijk gesignaleerd wordt en de introductie van een nieuw tariefsysteem. Een enorme omschakeling, maar de eerste stappen zijn gezet.

Auteur: Michel van Leeuwen, directielid en gerechtsdeurwaarder van Flanderijn

Er wordt vaak gesteld dat maatschappelijk verantwoord incasseren een hype is. Ik zie het als een ontwikkeling in de manier waarop we als samenleving, maar ook als branche, naar incasseren kijken. Mijn visie daarop is de afgelopen tien à vijftien jaar erg veranderd. Nog niet zo lang geleden stuurde je als incassopartij een sommatie, iemand betaalde niet en dan stapte je namens de schuldeiser naar de rechter. Dat was een veelvoorkomende en ook logische methode. Daarin is een enorme omwenteling gekomen. Van de zaken die wij ontvangen, wordt uiteindelijk heel veel minnelijk geregeld: opgelost zonder dat hier een rechter aan te pas komt.

Vroeg signaleren

Om als branche te komen tot een werkwijze en tariefstructuur die meer in lijn zijn met de huidige wensen van de samenleving en politiek, is allereerst een andere blik op incassering nodig. Eén waarbij meer evenwicht is in de belangen van schuldenaar, schuldeiser en andere betrokken partijen. In ons webinar ‘Maatschappelijk verantwoord incasseren, wanneer stopt het?‘ kwam duidelijk naar voren dat verschillende schuldeisers, zoals woningcorporaties, zorgverzekeraars en gemeentes daar ook mee bezig zijn.

Wouter Weijenborg, manager debiteuren en polissen bij Menzis signaleerde dat schulden die escaleren vaak uitmonden in medische problemen. “De bloeddruk stijgt, dan kun je een pilletje voorschrijven, maar het is misschien beter ervoor te zorgen dat de schuld afneemt en daarmee de druk op de schuldenaren vermindert. Als zorgverzekeraar maken wij daarom goede afspraken met gerechtsdeurwaarders en gemeentes. Een belangrijk deel van de oplossing zit bij vroegsignalering van schuldenproblematiek. Dan kan worden voorkomen dat problemen groter worden. Sinds de wet is aangepast, per 1 januari, zijn gemeentes verplicht daar ook meer energie in te steken. Het kan misschien wel sneller, maar de beweging is er.”

Een nieuw evenwicht vraagt ook om een andere tariefstructuur

De tweede uitdaging is om gezamenlijk te komen tot een andere tariefstructuur. Uit de samenleving en de politiek komt het verwijt dat juist de bijkomende kosten ertoe leiden dat schuldenaren nog verder in de problemen komen. Dat beeld herken ik ook. De rekening voor het incasseren van de vordering wordt bijna altijd bij de schuldenaar neergelegd. Het is dan zaak om die kosten zo laag mogelijk te houden. Deurwaarders kunnen en willen daarin een rol spelen, bijvoorbeeld door in gesprek te gaan en een maatwerkregeling af te spreken. Een goede ontwikkeling is dat ook opdrachtgevers steeds vaker vragen zaken minnelijk op te lossen en dat ze steeds meer letten op de kosten die bij de niet-betalende klant in rekening worden gebracht.

Voor de schuldenaar heeft dat als voordeel dat incassokosten binnen de perken blijven en er geen proceskosten of kosten voor de tenuitvoerlegging bijkomen. Voor deurwaarders heeft het echter een heel ander effect. Een deurwaarder krijgt betaald voor het afgeven van een dagvaarding, maar als hij langsgaat bij een schuldenaar en de dagvaarding weer mee terugneemt, omdat hij zijn verhaal heeft aangehoord en hem heeft gestimuleerd naar de gemeente te gaan voor een schuldhulptraject, dan mag hij in veel gevallen niets in rekening brengen. Dat is een verkeerde impuls. Om maatschappelijk verantwoord te kunnen incasseren moeten we dus toe naar een tariefmodel waarin deurwaarders ook betaald worden voor het vinden van de beste oplossing, in plaats van dat zij voor hun verdiensten afhankelijk zijn van het incasseren van de vordering.

Concrete stappen naar ander tarief

Zo’n ander tariefmodel is een hele verandering, zeker omdat er ook veel partijen in de markt actief zijn die volledig werken op basis van een provisiemodel. Maar gelukkig worden er bij veel schuldeisers al concrete stappen gezet. Richard van Westenbrugge, Procescoördinator Incasso·bij Woonbron, vertelt dat de woningcorporatie als ambitie heeft om nul woninguitzettingen per jaar te realiseren. Om dat doel te bereiken, gaan ze zelf direct met de huurder in gesprek wanneer de eerste betaling uitblijft. Als toch de deurwaarder moet worden ingeschakeld, vragen ze diegene om te streven naar een minnelijke oplossing.

Ze hebben met de deurwaarders waarmee ze samenwerken een vast tarief en een aantal KPI’s afgesproken. Zoals het aantal zaken dat minnelijk wordt opgelost ten opzichte van het aantal dat naar de rechter is gegaan. Hoeveel contactmomenten er zijn geweest. Het aantal ontruimingen dat is uitgevoerd en heel belangrijk: hoe deurwaarders ernaar streven dat er geen recidive ontstaat. Richard: “Het is een gevolg van onze strategische keuze dat we daar financieel aan bijdragen. Wij willen dat deurwaarders echt iets anders gaan doen, meer zaken zelf oplossen in plaats van naar de rechter brengen. Dan moet je daar ook een ander tariefmodel tegenover zetten. Je kunt niet zeggen: je gaat meer doen voor minder geld.”

Geen hype, maar een blijvende verandering

Maatschappelijk verantwoord incasseren is geen hype, daar ben ik in de afgelopen vijftien jaar wel van overtuigd geraakt. Het zal echter alleen haalbaar zijn wanneer we met alle betrokken partijen zoeken naar een nieuw evenwicht in de verschillende belangen. We moeten gezamenlijk werken aan oplossingen. Ook moeten we anders kijken naar incasseren. Zo vroeg mogelijk signaleren wat de oorzaak is van het betalingsprobleem en zoveel mogelijk passende oplossingen vinden, zodat kosten niet uit de hand lopen. Daarvoor is ook een andere tariefstructuur noodzakelijk. De politiek heeft daar een belangrijke rol in. Zorg bijvoorbeeld voor ambtelijke tarieven die duurzame betalingsoplossingen stimuleren. Steeds meer schuldeisers en incassopartijen zetten de eerste stappen. Nu moeten we doorpakken.

Tagged with:

Over de schrijver

Redactie

Dit artikel is geschreven door één van de redacteuren van FinnanceInnovation.nl . Wij zijn dagelijks op zoek naar nieuws en achtergronden over innovaties in de financiële sector. Volg @FinanceInno om op de hoogte te blijven!

Related Articles

Plaats een reactie

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.